ĐÂY, 4 LINH MỤC QUỐC DOANH Ở SÀIGÒN

Văn Hoàng

Sau năm 1975, trong hàng ngũ linh mục tu sĩ công giáo ở miền Nam xuất hiện
một số người tham gia cộng tác hết mình với chánh quyền cộng sản. Trong
số này, nổi bật nhất thì có 4 ông linh mục, mà giáo dân gán cho cái
biệt danh không được thiện cảm cho lắm : "Tứ Nhân Bang = Bè lũ 4 tên :
Minh, Cần, Từ, Bích". Đó là các linh mục Hùynh Công Minh, Trương Bá
Cần, Phan Khắc Từ và Vương Đình Bích. Cả bốn ông đều tích cực, hồ hởi
đi theo đường lối của đảng cộng sản. Họ điều khiển tờ tuần báo lấy tên
là "Công giáo và Dân tộc", hòan tòan với giọng điệu của cán bộ cộng
sản. Và lèo lái tổ chức có danh xưng là : Uỷ Ban Đoàn Kết Công Giáo Yêu
Nước phận cuả Mặt Trận Tổ Quốc, cơ sở ngoại vi cuả đảng cộng sản.

1/Đầu tiên xin nói về linh mục Huỳnh Công Minh :
Năm 1976, linh mục Huỳnh Công Minh được đưa ra làm Đại biểu Quốc hội,
coi như là một đại diện của giới công giáo. Và tại diễn đàn quốc hội
năm 1976 đó, ông dõng dạc tuyên bố như sau : "Con người mới, xã hội mới
mà mọi người đều mơ ước, mà mọi người tin vào Chúa Kitô mãi mơ ước, con
người mới đó, xã hội mới đó không thể có được, không bao giờ có được,
nếu không có Đảng Lao Động Việt nam, đội tiền phong của giai cấp công
nhân,lãnh đạo và tổ chức… Phần tôi, tôi nguyện suốt đời phục vụ cho
Đảng".
(Trích Bản tin ngày 7/7/1976 của Thông Tấn Xã Việt nam).
Năm 2009, tức là 33 năm sau khi tuyên bố như trên, thì trong một buổi
tọa đàm vào ngày 20-21 Tháng Ba 2009 với chủ đề "Đặc điểm tư duy và lối
sống của người Việt trước yêu cầu hội nhập quốc tế" tại Câu lạc bộ
Nguyễn Văn Bình (cư xá Phục Hưng cũ), khi được cử tọa hỏi về lới tuyên
bố này, linh mục Minh đã phải giải thích quanh co cốt ý làm giảm nhẹ đi
cái lập trường "kiên định tin tưởng vào đảng cộng sản" như thế đó. Và
cuối cùng, thì ông kết luận bằng một câu xanh rờn như sau, đó là : "Nếu
như hôm nay, tôi không nói như vậy "!
Linh mục Huỳnh Công Minh hiện vẫn giữ chức vụ Tổng Đại Diện Giáo phận
Saigon, kèm sát với Hồng Y Phạm Minh Mẫn. Ông còn có một biệt danh khác
nữa, đó là "Linh mục Chính ủy", điều này ngụ ý nói: ông Minh được đảng
cộng sản cài vào vị trí lãnh đạo chính trị tại Tòa Giám mục Saigon từ
rất lâu ngay dưới thời của Tổng Giám Mục Nguyễn Văn Bình.
Để cho được công bằng, thiết nghĩ cũng cần ghi thêm là mới đây trên đài
BBC, linh mục Minh đã lần đầu tiên công khai phê phán sự sai trái cuả
nhà nước cộng sản trong vụ đàn áp giáo dân và tu sĩ ở Tam Toà Đồng Hới
vào hồi tháng Bảy vừa đây. Gió đã bắt đầu đổi chiều rồi chăng?
Tiếp theo, chúng tôi sẽ lần lượt cung cấp thông tin về ba ông linh mục
quốc doanh còn lại : Trương Bá Cần (vừa mất vào tháng Bảy tại Saigon),
Phan Khắc Từ (có vợ là cán bộ mà vẫn ngang nhiên làm cha sở Họ Đạo Vườn
Xòai), Vuơng Đình Bích (người tố cáo sự lũng đọan của Phan Khắc Từ vào
năm 1999).

2/Linh mục Trương Bá Cần (1930-2009)
Linh mục Trương Bá Cần là chủ biên của tờ tuần báo " Công giáo và Dân
tộc" là loại báo quốc doanh dành cho tín đồ công giáo, cũng giống như
tờ "Giác ngộ" dành cho tín đồ Phật giáo vậy. Ông qua đời vừa mới đây ở
Saigon, nên người viết phải tự chế không muốn đi sâu vào cuộc đời riêng
tư của cá nhân ông. Và xin cầu cho ông được an nghỉ nơi cõi Vĩnh Hằng
(RIP).
Tuy nhiên vì ông là một nhân vật công cộng (public figure), nên công
chúng phải được quyền biết đến và phê phán về các hành động công khai
của ông. Như chính ông viết trong cuốn "Hồi ký : "50 Năm Nhìn Lại :
1958 – 2008" ( tức là viết về Đời Linh mục cuả ông) xuất bản năm 2008
tại Saigon, tên của ông là Trần Bá Cường với người anh là Trần Bá
Đường. Ông tu học từ nhỏ tại chủng viện của giáo phận Vinh, và từ 1953,
được giáo hội gửi đi du học tại Pháp. Nhưng từ khi ở Pháp về nước năm
1963, thì ông lấy tên là Trương Bá Cần. Ông có tác phẩm "Nguyễn Trường
Tộ : Con người và Di thảo" xuất bản năm 1988 tại Saigon, mà được nhiều
người đánh giá là một công trình sưu khảo có giá trị khoa học, xứng
đáng với một nhà sử học được đào tạo vững vàng tại Đại học Sorbonne
thuộc lọai hàng đầu của nước Pháp.
Nhưng ông bị đa số người công giáo chê bai về vai trò ông xúi giục một
số người trẻ công giáo tụ tập đến Tòa Khâm sứ Tòa Thánh tại đường Hai
Bà Trưng Saigon để dùng cả bạo hành làm áp lực bắt buộc vị Khâm sứ
Henri Lemaitre phải rời bỏ Việt nam. Trong dịp này, có người còn kéo
tay Khâm sứ, giật áo và hô to câu : "Va t’en !" (Cút đi!). Chính Linh
mục Chân Tín đã phải lắc đầu khi mô tả lại sự kiện này với một người
bạn, ngay sau khi chuyện quá khích này xảy ra. Ông còn nói : "Tôi không
thể chấp nhận lối nói của cha Cần khi ông ta phát biểu một cách hàm hồ
quá khích như: "Bộ mặt nhơ nhuốc của Giáo hội công giáo". Cũng liên hệ
tới vụ này, còn có một chuyện thật bi thảm khác nữa. Đó là vụ một đòan
giáo dân từ giáo xứ Bùi Phát quận 3, khi hay tin Vị Khâm sứ bị hành
hung, thì đã kéo nhau đến để tìm cách "cứu nguy, giải vây", nhưng đòan
người lại bị chặn lại tại đầu cầu Trương Minh Giảng, và rồi vì có sự xô
xát làm sao đó mà rút cục có một người bị bộ đội bắn chết. Rồi sau đó
một vị linh mục tên là Định ở giáo xứ Bùi Phát bị bắt đi tù một thời
gian.
Còn về sự điều hành của tờ "Công giáo và Dân tộc", thì ông Nguyễn Văn
Chín là một trong những cộng tác viên đầu tiên, đã phải thốt ra :" Tôi
không thể chấp nhận cái lề lối "Giáo sĩ trị" do linh mục Cần thực hiện
nơi tòa sọan của tờ báo. Do đó mà tôi phải rút ra khỏi tòa báo sau một
năm cộng tác và sinh họat tại đó." Về mặt nội dung của tờ báo, thì sự
đánh giá tổng quát có phần phức tạp hơn, thiết tưởng nên dành vào một
dịp khác thì mới có thể phân tích chi tiết thỏa đáng được. Nói chung
thì cái mục nhận định ký tên :
"Người Tín Hữu" do chính linh mục Cần phụ trách, đã gây phản ứng bất
bình nơi nhiều giáo dân, mà ông lại cho họ là thành phần còn đầu óc bảo
thủ, chưa được tiến bộ, chưa có sự "giác ngộ cách mạng"!
Ông Cần là người có trình độ lý luận sắc bén nhất trong số các linh mục
quốc doanh và cũng gây khó khăn phiền muộn nhất cho giáo hội công giáo
Việt nam sau 1975. Cụ thể là trong chuyện giáo dân ở Hanoi nổi lên
tranh đấu trong vụ cơ sở tòa Khâm sứ và giáo xứ Thái Hà năm 2008 vừa
qua, thì linh mục Cần dù đã già yếu rồi, mà vẫn có giọng điệu ngang
bướng, đi ngược lại với lập trường của đại đa số quần chúng giáo dân
trong nam cũng như ngòai bắc. Và gần đây, với vụ đàn áp tàn bạo đối với
giáo dân và linh mục tại Tam Tòa Đông Hới thuộc giáo phận Vinh vốn là
quê hương bản quán của linh mục Cần, thì có người tò mò hỏi là : "Nếu
mà ông Cần vẫn còn sống, không biết ông ấy có còn tiếp tục đứng về phía
nhà nước cộng sản để chống lại chính đồng hương và đồng đạo cuả ông nữa
chăng?"
Điều lý thú hơn cả là quan điểm đối lập gay gắt giữa linh mục Trương Bá
Cần với cựu linh mục Nguyễn Ngọc Lan là hai người bạn cùng học một thời
với nhau tại Đại học Sorbonne bên Pháp hồi thập niên 50-60. Sau 1975,
thì hai ông bạn này càng ngày càng khác biệt về lập trường đối với chế
độ cộng sản, ông Cần thì vẫn một mực hợp tác, thỏa hiệp với nhà nước
cộng sản, còn ông Lan thì luôn sát cánh với linh mục Chân Tín trong
việc công khai phê phán, đối lập với chính sách của Hanoi đối với các
Tôn giáo, đặc biệt là đối với giới công giáo như trong vụ Phong Thánh
Tử Đạo vào năm 1988. Ông Lan đã viết nhiều bài phê phán nặng nề đối với
ông Cần, nhưng ông Cần đã một mực né tránh, không bao giờ công khai đối
đáp lại với ông Lan cả.
Trong cuốn Hồi ký xuất bản năm 2008 được coi là tác phẩm cuối đời cuả
ông, linh mục Cần vẫn bảo lưu lập trường đi theo với cộng sản mà ông
gọi là tiến bộ cuả mình. Vì thế, người ta không lấy làm lạ là trong dịp
tang lễ cuả ông vào giữa tháng Bảy 2009 vừa qua, giới lãnh đạo cộng sản
đã hết lòng ca tụng công lao cuả ông đối với sự nghiệp cách mạng do
đảng cộng sản chủ trương dẫn đầu. Và các báo chí với cơ quan truyền
thông cuả nhà nước cộng sản đã không tiếc lời đề cao vai trò quan trọng
cuả ông đối với dân tộc và đất nước Việt nam.Họ còn nhắc lại việc "ông
cha Cần bênh vực mấy sinh viên tranh đấu chế tạo bom xăng dùng để đốt
xe của cảnh sát tại cơ sở Thanh Cần do ông quản lý vào hồi trước 1975
nữa".

3/ Linh mục Phan Khắc Từ .
Linh mục Phan Khắc Từ thật là người năng động xông xáo và rất tháo vát.
Ngay từ trước năm 1975, ông nổi tiếng là một linh mục mà đi làm công
nhân sở Vệ sinh thành phố Saigon, nên mới có biệt danh "Ông linh mục
hốt rác Phan Khắc Từ". Năm 1969, dịp ông Hồ Chí Minh mất ở ngòai Hanoi,
thì linh mục Từ lại tổ chức lễ truy điệu " trong vòng thân mật" tại
Saigon.
Sau 1975, thì sự nghiệp chính trị của ông lên cao như diều gặp gió. Ông
điều hành "Ủy Ban Đòan Kết Công giáo" nằm trong hệ thống của Mặt trận
Tổ quốc, tức là cơ sở ngọai vi của đảng cộng sản, rối được cất nhắc lên
làm đại biểu Quốc hội một thời gian dài. Và đặc biệt ông còn được giáo
quyền bổ nhiệm làm chánh xứ Vườn Xòai, thay thế linh mục Trần Viết Thọ
là người trước đây đã bảo trợ cho ông hồi ông còn là một chủng sinh đi
tập sự tại giáo xứ đó. Giữ chức vụ chánh xứ một thời gian, ông được nhà
nước, đặc biệt là ông Mai Chí Thọ là một lãnh đạo cao cấp ở Saigon nâng
đỡ ưu đãi trong việc xây cất thánh đường của giáo xứ mà suốt bao nhiêu
năm linh mục Thọ, người đàn anh và là tiền nhiệm của ông, đã không làm
sao hòan thành được. Vì thế uy tín của ông đối với giáo dân đã lên rất
cao.
Giữa lúc sự nghiệp chính trị và tôn giáo của ông đang rạng rỡ sáng chói
như vậy, thì đùng một cái chuyện linh mục mà lại có vợ có con của ông
lại vỡ lở ra, khiến cho giáo dân thật là bối rối thất vọng, chán
chường. Sự việc như sau : Vào năm 1986-87, bà vợ của ông đã tổ chức Lễ
Thôi nôi được kể là tươm tất cho đứa con trai của ông bà, trong dịp đó
một số cán bộ đồng chí thân thiết được mời tham dự. Sau đó thì mấy
người này mới tiết lộ ra cho nhiều bạn hữu khác, và cứ thế cái tin
"linh mục Từ có vợ có con" đã loan truyền cùng khắp Saigon. Đến nỗi
chính các linh mục Chân Tín, Nguyễn Viết Khai và cả giáo sư Nguyễn Ngọc
Lan cũng đều đích thân được mấy người cán bộ mà có tham dự lễ thôi nôi
đó xác nhận là : ông linh mục Từ đã có vợ có con công khai đàng hòang.
Và chi tiết về gia cảnh của ông được tiết lộ như sau. Bà vợ của ông
trước kia là một sinh viên tranh đấu, gốc ở tỉnh Bến Tre, tên là Ngô
Thị Thanh Thủy. Bà Thủy là một đảng viên với bí danh Tư Liên, đã có
thời làm Bí thư Quận đòan Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại Quận Bình
Thạnh. Sau này bà Thủy về làm Cửa hàng trưởng Nhà hàng nổi tại Bến Tân
cảng gần khu cầu Bình Lợi. Mà cho đến nay năm 2009, linh mục Từ vẫn
tiếp tục làm chánh xứ Họ đạo Vườn Xòai, mặc dầu đã có vợ có con đến cả
gần 30 năm rồi.
Sự việc này khiến cho mọi giáo dân đều khó chịu, bất bình. Có dư luận
cho rằng : "Ông Từ đã có ý định xin cởi áo, từ bỏ chức vụ linh mục, như
trường hợp của các cựu linh mục Nguyễn Ngọc Lan, Nguyễn Nghị mà sau
1975 đã chính thức xin với giáo quyền cho họ được công khai rời bỏ chức
vụ linh mục và hòan tục trở về cương vị của một người giáo dân bình
thường. Nhưng ông Từ lại không được các giới chức lãnh đạo của đảng
cộng sản chấp thuận. Do đó mà ông vẫn phải đóng cả hai vai trò "vừa làm
linh mục, vừa làm chồng làm cha ". Điều này khiến ông cứ phải đóng kịch
với lối sống giả dối hai mặt, lừa dối đối với tòan thể cộng đồng giáo
dân. Sự việc trớ trêu này đã được chính một cán bộ đảng viên ở Saigon
phê phán như sau : " Lãnh đạo đảng mà cứ duy trì cái tình trạng "hai
mặt" như thế này, thì về lâu về dài sẽ tai hại vô cùng, khiến làm mất
hết uy tín của đảng đối với quần chúng giáo dân. Bên Tin lành hay bên
Chính thống giáo, thì vị mục sư hay linh mục mà có vợ con là chuyện
bình thường. Nhưng bên Công giáo, cho đến nay người ta vẫn chưa chấp
nhận cho linh mục lại có vợ có con. Nay đảng để cho cứ kéo dài tình
trạng này, thì đảng đã "xử ép, chơi cha" đối với cả khối công giáo vậy
đó. Thật là lợi bất cập hại…"
Ông linh mục hốt rác này hiện đang để lại cho giáo hội công giáo cũng
như cho cả đảng cộng sản của ông một "đống rác đày đồ phế thải cặn bã"
mà không biết bao giờ mới dọn dẹp sạch sẽ đi được?
Trên đây là chuyện thật "trăm phần trăm". Quý bạn đọc có thấy là nó có
thể được xếp vào lọai "chuyện cười ra nước mắt" được chăng?

4/ Linh mục Vương Đình Bích.
Linh mục Vương Đình Bích là người đã từng tu học ở bên Âu châu, thuộc
tu hội Dòng Đức Mẹ Người Nghèo. Trước năm 1975, có thời ông lái xe xích
lô máy để làm kế sinh nhai và sống trong một khu lao động tại miệt Cầu
Kinh Thanh Đa.Sau 1975, Ông sát cánh với linh mục Trương Bá Cần trong
việc quản lý tờ báo Công giáo và Dân tộc.Và là một thành viên cốt cán
cuả Uỷ Ban Đoàn Kết Công Giáo Yêu Nước.
Trong một văn thư gửi đến nhiều nơi vào năm 1998-99, ông Bích xác nhận
rành rọt như sau : "Đảng cộng sản đã gây dựng 4 người chúng tôi làm đầu
não mọi họat động của đảng trong giới Công giáo" (tức là 4 ông Minh,
Cần, Từ, Bích mà giáo dân đã mỉa mai gọi là "Tứ Nhân Bang" theo lối nói
ở Trung Cộng để chỉ bè lũ của Giang Thanh, Vương Hồng Văn… sau khi Mao
Trạch Đông từ trần).Cũng trong văn bản này, linh mục Bích hạch hỏi, tố
giác linh mục Phan Khắc Từ về những lem nhem tiền bạc, về chuyện vợ
con… Ông còn ghi rõ số tiền do bên nước ngoài tài trợ lên đến 150,000
mỹ kim và nhiều khoản vay nợ khác cho cơ sở "Công giáo và Dân tộc" đã
do ông Từ quản lý chi tiêu rất tuỳ tiện, không minh bạch rõ ràng với sổ
sách ở đâu cả. Vụ tố giác này đã gây chấn động trong hàng ngũ mấy ông
linh mục quốc doanh, phơi bày trước công chúng sự bất hoà mâu thuẫn
trong nôị bộ cuả Uỷ Ban Đoàn Kết Công Giáo Yêu Nước, vốn là một tổ chức
ngoại vi cuả đảng cộng sản nhằm khống chế khối giáo dân, đặc biệt ở
Saigon.
Kết cục, hình như ông Bích có vẻ "yếu thế" hơn so với ông Từ, nên sau
này không thấy tên tuổi cuả ông còn được nhắc đến như là một uỷ viên
cuả Mặt Trận Tổ Quốc cấp Thành phố Saigon hay cấp Trung ương toàn quốc
nữa. Thay vào đó, người ta chỉ thấy tên cuả các linh mục Thiện Cẩm,
Nguyễn Tấn Khoá, Trương Bá Cần và cả Phan Khắc Từ … trong danh sách Ban
Chủ Tịch Đoàn cuả Mặt Trận Tổ Quốc, cũng như trong UBĐKCG mà thôi.
Về danh xưng cuả Uỷ Ban Đoàn Kết Công Giáo lúc đầu thì được ghi đày đủ
là : "Uỷ Ban Đoàn Kết Công Giáo Yêu Nước", sau này mới bỏ chữ Yêu Nước
đi, nên có người như giáo sư Nguyễn Ngọc Lan mới nhại là UBĐKCG "Không
Yêu Nước" nưã ! Bây giờ, thì giáo dân lại còn miả mai gọi đó là một
"Đàn Két", vì chỉ có việc lặp đi lặp lại cái giọng điệu tuyên truyền
một chiều cuả đảng cộng sản mà thôi.
Mới đây thông tin trên internet có cho biết là : Vào cuối năm 2008,
linh mục Vương Đình Bích có cho ra một cuốn sách nhan đề là "Đức Giêsu
Trước Khi Có Kitô giáo", nhưng người viết chưa được đọc, nên chưa biết
được nội dung ra sao. Có vẻ như ông đã trở về với lối sống tu hành,
nhiều hơn là bươn chải bon chen với chuyện chính trị sôi nổi như vào
thời kỳ sau 1975.

Để tóm lược lại :
Nói vắn tắt lại, thì người cộng sản luôn luôn dùng thủ đoạn "Củi đậu
nấu đậu", tức là lôi cuốn dụ giỗ chính các tín đồ, tu sĩ cuả mỗi tôn
giáo để hợp tác với đảng trong việc khống chế tôn giáo cuả mình. Loại
người này luôn luôn bị quần chúng nghi kỵ khinh bỉ và gọi là "Phật giáo
quốc doanh"," Công giáo quốc doanh" v.v…Loạt bài này chỉ nói riêng về
"Tứ Nhân Bang" điển hình trong số linh mục quốc doanh đã và đang gây
khó khăn xáo trộn trong hàng ngũ công giáo ở Saigon mà thôi. Trong số
cả hàng chục ngàn linh mục và tu sĩ nam nữ trên toàn quốc cuả giáo hội
công giáo Việt nam hiện nay, thì có không tới 100 người được coi là "tu
sĩ quốc doanh" chính hiệu như bốn vị trong "Nhóm Tứ Nhân Bang" nói
trên. Như vậy, có thể nói là tuyệt đại bộ phận giáo dân và tu sĩ đã
không hề thoả hiệp hợp tác với đảng cộng sản, mặc dầu họ luôn luôn bị
sức ép cuả nhóm quốc doanh này.
Nhân tiện cũng nên nhắc lại là Hanoi đã cử nhiều viên chức ngành công
an tôn giáo đi học tập kinh nghiệm về đàn áp tôn giáo tại Trung quốc,
Liên Xô và các nước Đông Âu, ngay từ các thập niên 1950-60 trở đi nữa.
Lịch sử sau này sẽ công minh xét đoán về những sự lũng đoạn phá hoại,
gây phân hóa chia rẽ tê liệt trong hàng ngũ các cộng đồng tôn giáo dưới
chế độ cộng sản ở Việt nam từ trên nưả thế kỷ nay vậy./

Văn Hoàng
Texas, Tháng Tám 2009

*******

Mackeno
...
Mặc kệ nó, búa liềm hay thánh giá
Áo dòng đen là thiên hạ gọi cha
Bộ ngu sao tranh đấu với gian tà
Làm kẻ khờ rao giảng lời Chúa dạy...?
...

TTL

....
Mackeno, hammer, scythe or holy cross
Wear a black robe, people call you ‘’Father’’
Who’s stupid enough to fight the devils
Only fools will preach God's words....?
...
Mỹ Thanh